Inurriari jarraituz

2021ean argitaratu ziren 35 komikietako batekin jarraitzen dugu. Jarraitu Inurriari komikia irailean plazaratu zuen Harriet argitaletxeak. Egileak Alex Orbe, ilustratzailea, eta Unai Elorriaga, idazlea, dira, biak getxoztarrak, eta elkarren artean sortutako opera prima da liburua. 

Hala ere, bakoitzak bere aldetik eta bere esparruan, eskarmentu handiko egileak dira.  Unai Elorriagak SPrako tranbia nobela sarituarekin zabaldu zuen ibilbidea 2000ko hamarkadaren hasieran,  eta ordutik hona, ez du etenik izan. Alex Orbe bere aldetik, animazioan hasi zen lanean 90 hamarkadan eta ondoren, haur eta gazteentzako liburuen ilustrazioan, publizitate-kanpainetan eta komikigintzan ibili izan da.

Jarraitu inurriari istorioan Unai Elorriagaren hainbat lanetan agertzen diren literatur konstanteak agertzen dira. Adibidez, mundua –edo idazlearen mundu pertsonala- azaltzeko metaforen bidea aukeratzea.
Ez da metafora hoberik denboraren iragaiteaz, oroitzapenez eta ahanzturaz hitz egiteko, erortzen ari den errota bat baino. Denborak suntsitzen duen memoria da errota. Ikuspegi horretatik poesiatik gertu-gertu kokatu daiteke lana. Fabula zaharren ukitua ere badu komikiak. Langilea eta alferraren arteko kontraste nabarmen bat dabil txirikordatuz doazen bi hari narratibo nagusien artean, baina irakaspenik ez dago bukaeran, edo izatekotan ez da ageriko irakaspen bat. Are gehiago, istorioaren ustekabeko amaieraren ostean, galdera ikur bat geratu zaigu airean.

Forma geometriko ezberdinak erabiliz, planoak aldatuz, kolorearekin jolastuz, plantxa bikain-bikaina sortu du Orbek komikiaren 27. orrialdean.

Elorriagak sortutako pertsonaiak gizatiarrak dira, maitagarriak gehienak, bihozberak. Gaiztoak  ez dira gaiztoegiak eta pasarte garratzenak ere, tonu atseginean kontatu dira.  Diskurtsoaren samurtasuna indartu egiten du Orberen lan grafikoak: orekatua, garbia, lasaia.

Bestalde, emozioak eta gogo-aldarteak adierazteko pertsonaien aurpegi-adierazpenak eta begiradak modu oso eraginkorrean erabiltzen ditu Orbek. Testu idatziaren gainetik, esan genezake, narrazioaren pisu nagusia marrazkiei dagokiela, orri bakoitzeko testu-kantitatea minimoa baita.

Inurriari jarraituz paseo atsegin bat burutu dugu, alde batetik literaturaren txoko fantasiatsuetan barrena, eta baita gure herri eta geografiako txoko ezagunenetatik zehar.

Komikiak aztertzeko gida aurkeztu dute

Komiki formatua duen gida bat aurkeztu dute, hau da, komikia aztertzen duen komiki bat aurkeztu dute. Josean Morlesin izan da ilustrazioak egiteko ardura izan duena, eta berarekin izan gara.

Lana jatorriz ingelesez argitaratu zuen Oxfordeko Unibertsitateak, orain euskaraz EHUk kaleratu du, LAIDA ikerketa-taldearen babesarekin. Egileak Enrique del Rey Cabero, Michael Goodrum eta Josean bera izan dira. Baina erakunde akademiko batetik sortutako lana izan arren, aldez aurretik uste baino entretenigarriagoa da. Ez da komikiaren gaineko txosten astun bat, komikia gaia duen komiki bat baizik. Hala, bederatzigarren artearen alde ezberdinak aztertzen dira binetaz bineta: komikien hizkuntza, komiki ekoizpena, komiki formatuak…

Beraz komiki lengoaiaren ikerketarako baliabide berri bat dugu esku artean, eta esan behar, gure hizkuntzan baliabide hauek nahiko urriak izan direla orain arte.

Josean Morlesin, ilustrazioen egilea

Enrike Larrarte, Habeko Mik-en sustatzailea, zendu zen

Erabat oharkabean pasa zaigun heriotza baten berri eman nahi dizuegu gaur Komikeritik. Luterl Elkartekoek gogorarazi digutenez, 2020ko azaroan Habeko Mik aldizkariaren fundatzailea, Enrike Larrarte, hil zen. Haiek esan bezala “Euskal komikigintzan izkutuko lana egiten dutenetako bat izan zen”.

Enrike Larrarte Arregi (1945-2020), Habeko Mik aldizkariaren sortzailea

Enrike Larrarte marrazkilaria izateaz aparte -adibidez, 1978-79 urteetan Zeruko Argian astero marraztu zuen-, Habeko Mik aldizkariaren sortzaile eta sustatzaile nagusia izan zen. Luterlko lagunek egindakoa izango da seguruenik Enrike Larrarteri egin zaion elkarrizketa bakarra –Globho fanzinaren 12. zenbakian argitaratu zen-. Bertan, Habeko Miken jaiotzaren eta mantentzearen gakoak azaltzen dira, eta, beraz, aldizkari horren sorrera eta garapena ulertzeko funtsezko testigantza da. Eta gai honen inguruan gehiago sakondu nahi duenak Juan Manuel Diaz de Gereñuk egin zuen ikerketa sakon eta zabalera jo dezake: Habeko Mik (1982-1991), euskal komiki ahalegina.