Daniel Redondo omenduko du Parrapean Komiki jaialdiak

“Tintazko itsasoan… branka haizeari!”. Daniel Redondo komikigilearen inguruko erakusketa antolatu dute urtero ospatzen den  Parrapean Komiki Egunen edizioaren baitan. Euskal marrazkilari historiko honen ibilbide luzea azaltzen duen erakusketa, Begoñako Liburutegian izango da ikusgai urriko 16tik aurrera.

Horrez gainera, aurtengo Joseph Camino saria ere Danielek jasoko du. Ekitaldia Santutxuko Karmelo plazan urriaren 21ean ospatuko da, goizeko 12:15etan. Joseph Camino Saria aurretik euskal komikigintzaren aitzindari handiak izan diren pertsonaiak eraman dute.  Joseph Camino berak, Harrietek eta Antton Olariagak… aurten Daniel Redondoren txanda da.

Daniel Redondo Perez komikilaria Bilbon jaio zen 1940 urtean, baina txikia zelarik Hondarribian finkatu zen bere familiarekin. Umetatik komikietarako zaletasun handia erakutsi zuen eta Manuel Gagoren “Guerrero del antifaz”en aleak irentsi zituen. Hala ere, bere erreferentzia artistiko nagusia, Prince Valiant seriea eta pertsonaiaren sortzailea den Hal Foster aipatzen du beti. Bere kontura ikasi zuen marrazten Danielek, Emilio Freixasen liburuxkak erabiliz. Hamabost urte igaro zituen Porcelanas Bidasoan, portzelana dekoratzen 1972 urtean Bartzelonara joan eta bere gaztetako ametsa burutzea erabaki zuen arte.

 

Brugueran

Urte horretan Bartzelonan Bruguera argitaletxerako lanean hasi zen. Pulgarcito eta Din-dan Bruguerako aldizkarietarako pertsonai berri batzuk marraztu zituen: Valeriano Biela eta El profesor Rodrigo del Grifo.

Bruguerak 700 edo 800 pezeta eskasak ordaintzen zituen orrialde bakoitzeko eta marrazkien eskubide guztiak bereganatzen zituzten, euren kasa erabiltzeko. Egileek ezer jakin eta ezer kobratu gabe, beste aldizkari batzuetara saltzen ziran ere euren lanak sarri. “Nahi zutena egiten zuten” adierazi zuen behin Redondok Habeko Mik aldizkarikoei. Bi urtez Brugueran lanean egin eta Sanchis marrazkilariaren lagun mina bihurtu zen, haren aholkua jarraitu zuen, makina ez bihurtu eta egindako lanarekin gozatzeko.

 

Berriro Euskal Herrira 

Bartzelonan bi urte igarota Donostiara ezkondu zen. Euskal Herrian Frankoren heriotzaren ondoren komikigintzarako aukera berriak zabalduko dira. Ipurbeltz aldizkaria Ereinen bultzadaz sortuko da 1977 urtean. Aldizkari honetarako lanean, Gregorio Muro “Harriet” ezagutu zuen. Kolaborazio emankor eta luze baten hasiera baino ez da izango. Sortzekotan zegoen Habeko Mik aldizkariari eskainiko diote euren lana. Daniel Redondok gidoiak aurretik egin bazituen eta baita Harrietek marrazkiak, baina ondo ulertzen du bakoitzak zein den hobeen burutzen dakiten lana eta horrela, Redondo marrazkietan eta Harriet gidoigintzan, osatuko dute profesional bidea hartu zuen bikote artistikoa.

Sorgin seinalea

Habeko Mik aldizkarirako Sorgin seinalea sortuko dute. Azken hau, “La marque de la Sorcière” izenpean Dargauden eskutik best sellerra bihurtuko da Frantzian.  Komiki-sailaren bost aleak XVII. mendean daude girotuak. Elbira Goitiaren  benetako kasuan oinarrituta dago istorioa,  sorginkeri-salaketa faltsu baten ondorioz Inkisizioaren ziegetan erori zen emakukumearen kasuan. Euskaraz eta frantsesez gain gasteleraz, nederlanderaz, danieraz, suedieraz argitaratu zen ere.

Zientzia Fikzioaren alorrean Ion eta Mirka sortu zuten. Ion umezurtza eta Mirka estralurtarraren arteko harremanak kontatzen dituen seriea.

Euskaraz Ereinek argitaratu zuen 1983 urtean, Gazteleraz Ttarttalok 1984ean, eta urte berean, atalka, Pequeño País, El País egunkariko gehigarrian agertu zen. Bestalde Frantzirako eskubideak zuzenean saldu zituzten ere, La Litote etxeak 1986. urtean argitaratu zuelarik lehenengoz eta Alpen Publishers-ek bigarrenez 1990an. Seriearen bigarren emanaldia Habeko Miken argitaratu zen.

Les Humanoïdes Associés argitaletxeak eduki erotikoen ildotik komiki serie bat kaleratzea otu zitzaion 1991, Fripons.  Ospe handiko kolaboratzaileen artean Daniel Redondo eta Harriet ibili ziran, Été fripons izeneko alean.

1990 urtean, Ikusager Gasteizko argitaletxearen enkarguz Eusko Legebiltzarra albuma marraztu zuen. Lana Redondok hasi bai, baina arazo familiarrak tarte, Luis Martorell egileak bukatu behar izan zuen. Maite Ruiz de Aostrik egin zuen gidoia. 20.000 ale argitaratu ziren, Eusko Legebiltzarrean dohainik banatu zirenak.

La Jeunesse de Barbe-Rouge

90 hamarkadan krisi orokorra eman zen komikiaren sektorean, eta horrek autore askoren uztea ekarri zuen. Euskal egileen artean, Daniel Redondo  aktibo jarraitu zuen bakarrenetariko bat izan zen. 1990 urtean Dargaud argitaletxeak Jean-Michel Charlier eta Victor Hubinon sortutako Barbe-Rouge piratan oinarritutako prekuela bat egitea enkargatu zioten Redondori eta Christian Perrissin gidoigile gazteari.

La Jeunesse de Barbe-Rouge seriearen bost aleak 1996 eta 2001 bitarte argitaratuko dira Frantzian, Herbehereak edo Alemania bezalako herrialde ezberdinetan. Jean frantziar ofizial gaztearen eboluzioa kontatzen dute liburuetan Barbe-Rouge beldurgarria bihurtu zen arte, Karibeko Deabrua.

Nazioarteko ibilbidea atzean utziz, 2000 urtetik aurrera Saure etxearen enkarguz beste album batzuk burutuko ditu: Aritz: Nayarit-eko altxorra eta Knossos-eko ondarea  Pello Gutierrez gidoilariarekin. Gandhi, bizitzaren maisua

Jon Fernandez de Larrea historialarekin batera , Hondarribiko historiako pertsonalitate eta gertaera nabarmenenak azaltzen zituen 20 orriko komikia osatu zuen 2003an.

 

 

 

Advertisements

“Hegoak astinduz”, Harrietek bigarrena

Hegoak astinduz Harriet argitaletxeak kaleratu berri duen aurtengo bigarren albuma dugu. Jatorrizko frantses edizioaren 48 orrialdeko album biak, bakarrean batu dituzte Harriet argitaletxekoek. Dama zuria eta Aztoreak liburukiek osatzen dute Hegoak astinduz izeneko liburua. Laurent Galandon gidoiaz eta  Arno Monin marrazketaz arduratu dira. Egile bikotea aurretik ere elkarlanean ibilitakoa da.

Hegoak astinduz azaleratzen duen auzia bigarren mundu gerra garaikoa da.  Frantzia okupatuan ume judu batek pairatu behar dituen zoritxarrak azaltzen dira bertan:

“Frantzia, 1941. Simon, txoriekin zoratuta dagoen gazte umezurtza, landazabaleko herrixka batean bizi da, ekaitzetik oso urrun. Hala ere, aurreikusten ez dugun gaixotasun baten antzera, antisemitismoa bere eguneroko bizimoduan agertzen da eta judua dela gogorarazten dio. Giza txatxukeriak ihes egitera behartzen du eta, nora joanda ere, han Dama Zuria agertzen zaio: adur txarreko harraparia ote da hala, aldiz, gaueko aingeru begiralea?

Bere herrixkatik abiatu eta, umezurztegi batetik igarota, ihesaldian mendietaraino iritsiko da Simon, han, familia berezi baten baitan, bakea berriro ezagutuko duelarik. Baina gangrena hedatuz doa barealdiak gero eta laburragoak bihurtuta, Simonen infernurako jaitsiera hasi baino ez da egin…”

Oso erraz irakurtzen den liburua, edozein adinerako egokia izan daitekelakoan gaude.

Komikien autobusa berriro martxan!

 autobusa-berriro2017a bikain hasten da. Normalean hilabeteak itxaron behar izaten ditugu lehen komikiak argitaratuak ikusi arte. Baina aurten, urtarrilaren 23an, lehen komikia euskaraz izango dugu gure eskuetan.  ” Autobusa berriro bera gabe abiatu zen egunekoa” da Harriet Edicionesek kaleratuko duen titulua.

Beka  izengoitia darabilten Escaich Bertrand eta Caroline Roques gidoilariek Markorekin indarrak batu dituzte berriro euren hirugarren komikia kaleratzeko. Koloreak Maëla Cossonen kontura joan dira.

Harriet argitaletxeak beste aukera bat ematen dio euskal irakurleari, Frantziako komikigintzaren labetik ateratako komiki berri-berri bat eskuratzeko. Bolada onak segi dezala!

Oraingoan egileek bizipozaz gainezka datorren liburu bat ekarri digute. Aurreko lanetan, Txinara Bidaia eta Indiara Bidaian ere, bizitzaren ikuspegi positibo eta alai bat jorratzen zuten.

Hogei urte inguruko Clémentine paristarra dugu komikiaren protagonista. Bere bizitza alde espiritualago batetik eramatearren  meditazio talde batean sartzen da. Egun batean talde osoa mini-bus batean leku sekretu eta isolatu batera bidaiatzen du. Bidean geldialdi bat egiten du taldeak “Denda bio” bat bisitatzeko eta Clémentinek aukera komunera joateko aprobetxatzen du. Baina behin komunetik irtetzerakoan autobusak alde egin duela konturatu da.   Ezerezaren erdian geratu da Clémentine.

jour-3

 

 

 

 

 

2016ko komikiak

Euskal argitalpenen urte bukaerako mugarria Durangoko azoka  izaten da. Aurten ere izango dela suposatzen dugu. 2011 urtetik produkzioaren kontaketari ekin genionetik, urteroko bete-beharra izan dugu eta  aurten plazaratu diren lanak, banan-banan,  zehazten ditugu post honetan.

Aurten iaz baino 3 komiki gutxiago argitaratu dira baina nabarmenena azken urteetako gorakada mantentzen dela ikustea da. Beraz kopuruaren aldetik behintzat, sektorea azken urteetako martxa egokian mantentzen dela azpimarratzen dugu.  Kantitatearen aldetik horrela bada, kalitatearen aldetik ere emaitza pozgarria dela ezin ukatu.   Euskaraz propio sortutakoak, zein beste hizkuntza batzuetatik euskarara itzulitako liburuen kalitatea bikaina izan da. Hor dago Txalaparta, Xabiroi, Astiberri eta Harriet argitaletxeek bide horren alde egin duten apustu serioa. Denboran mantentzen den apustua gainera (Txalapartaren kasuan urteroko argitalpena segurua ez bada ere, batez bestekoaren bi urteroko epean ekoizten duten  liburua ezin baino zainduagoa dator beti). Aipatutako lau argitaletxeek euskal komikigintzaren hezurdura printzipala osatzen dute. Datorren urteko emaitza aurtengokoaren antzeko parametroetan aurreikusten dugu eta iragarle lanak eginez, gure komikigintzarentzat laugarren urte dohatsu bat iragartzen dizuegu.

sin-titulo

 

 

untitled1.  Asterix Olinpiar Jokoetan

Goscinny (1926-1977)

Uderzo (1927-)

Arzallus Antia, Maddalen ; itzultzailea.

Noiz: 06/2016

Argitaratzailea: Bruño

                                     978-84-696-0596-7

etxea2.  Etxea

Roca, Paco (1969-)

Montorio, Bego (1959-) ; itzultzailea.

                                                 Noiz: 04/2016

                                                Argitaratzailea: Astiberri

                                              Deskripzio fisikoa: 136 p. 17×24 cm

                                               978-84-16251-63-6

 

indiaraeus3.  Indiara bidaia

Gidoia: BéKa

Marrazkiak: Marko

Almortza Muro, Arkaitz ; itzultzailea

                                     Zurutuza, Juan Mari ; itzultzailea

                                    Noiz: 05/2016

                                    Argitaratzailea: Harriet

                                  Deskripzio fisikoa: 56 orr. 29×22 zm

                                    978-84-944599-4-8

txinaraeus4.  Txinara bidaia

Almortza Muro, Arkaitz ; itz.

Zurutuza, Juan Mari ; itz.

Noiz: 05/2016

                                    Argitaratzailea: Harriet

                                  Deskripzio fisikoa: 56 orr. 29×22 zm

                                   978-84-944599-2-4

w-423_num1_a_tumba_0015.  Jon eta Mirka, Osoa

Gidoia: Gregorio Muro

Marrazkiak: Daniel Redondo

Almortza Muro, Arkaitz ; itz.

                                     Noiz: 09/2016

                                    Argitaratzailea: Harriet

                                    Deskripzio fisikoa: 96 orr. 32×24 zm

                                     978-84-944599-8-6

MOBILAK PORTADA.qxp_PORTADA MOBILAK6.  Mobilak

Gidoia: Ibarra Basañez, Arantza

Marrazkiak: Bengoetxea Urkitza, Kaiet

Noiz: 06/2016

                                Argitaratzailea: Ediciones Beta III Milenio

                                Deskripzio fisikoa: 72 orr. 24×17 zm

                                 978-84-15495-99-4

pilula-urdinak7.  Pilula urdinak

Peeters, Frederik (1974-)

Montorio Uribarren, Bego ; itz.

Noiz: 10/2016

                                  Argitaratzailea: Astiberri

                                Deskripzio fisikoa: 216 orr. 24×17 zm

                                 978-84-16251-83-4

w-423_2uuu8.  SOS Lusitania, Edizio Osoa

Gidoia: Patrice Ordas

Gidoia: Patrick Cothias

Marrazkiak: Jack Manini

                                      Urkixo Beitia, Joanes (1955-) itz.

                                     Noiz: 09/2016

                                    Argitaratzailea: Harriet

                                    Deskripzio fisikoa: 152 orr. 32×24 zm

                                    978-84-944599-6-2

zarrakamalda9.  Zarrakamalda

Gidoia eta marrazkiak: Martiarena, Iñaki Mattin

Noiz: 09/2016

Argitaratzailea: Txalaparta

                                  Deskripzio fisikoa: 264 orr. 25×18 zm

                                 978-84-16350-55-1

gazaamal-portada%20low10.  Gaza Amal: Gazako zerrendan emakume ausarten istoriotxoak

Gidoia eta marrazkiak: Susanna Martín

Noiz: 11/2016

Argitaratzailea: UNRWA Euskadi

azala_sidebar11.  Eneko Aritza: Lehen errege baskoia

Gidoia: Angel Rekalde

Marrazkiak: Joseba Larratxe

Noiz: 11/2016

Argitaratzailea: Nabarralde

09_museo12.  Museo bilduma

Gidoia: Harkaitz Cano

Marrazkiak : Iñaki Holgado

Argitaratzailea: Xabiroi

Noiz: 09/2016

978-84-946072-1-9

altza_porru-azala-213.  Altza porru : Jakoba Errekondoren bizi baratzea

 Egileak: Jakoba Errekondo Saltsamendi, Antton Olariaga,

Asisko, Unai Iturriaga, Ainara Azpiazu, Mattin,

Joseba Larratxe, Unai Gaztelumendi eta Zaldieroa

 Noiz: 04/2016

Argitaratzailea: Komunikazio Biziagoa

Deskripzio fisikoa: 101 orr. ; 26 zm

 9788460878278

crv9jqtwsaal_fl-114.  H28 : urtekari paperitikoa

Argitaratzailea:  H28,

Noiz: 11/2016

Deskripzio fisikoa: 98 or. : 15 x 21 zm

Indiara bidaia eta Txinara bidaia albumen aurkezpenak

Harriet argitaletxeak frantsesetik euskarara itzulitako album bi aurkeztuko ditu eguaztenan.   Txinara bidaia eta Indiara bidaia. Bi liburu hauen gidoiak Bekák eta marrazkiak Markok egindakoak dira.

 

Noiz: Ekainaren 29an. Eguazten honetan, goizeko hamaiketan

Non: Komikigunea. Errege-Erregin Katolikoak, 16

Partaideak: Marko marrazkilaria; Gregorio Muro argitaratzailea eta   David Zapirain aurkezlea.

Indiara bidaia

indiaraeusBeren lagunen aholkuei jarraituz, Benek eta Ninak euren motxilak gogotik prestatzen dituzte Indiara abiatu aurretik: sabeleko minarentzako pilulak, ber-hidratazio gatzak, bakterioen kontrako xaboia… Uste dute ez dutela ezer ahaztu opor egun on batzuk igarotzeko. Baina ez dira ohartu Maharajaen, tenpluen eta behi sakratuen herrian, beti gertatzen direla ezustekoak… Adibidez, guru batek eta bere kideek maisu espiritual batekin nahasten zaituztela! Taj Mahal ospetsutik, Rajastandik igaroz eta Goako hondartzetaraino, hogeita hamar urteko bikote gazteak ez dio harritzeari utziko…

 

 

Txinara bidaia.

txinaraeusMotxila bizkarrean eta gidaliburua eskuan, Ben eta Nina, hogeita hamar urteko bikote gaztea, Txinara doaz hiru astez. Euren bidaiak, dibertigarria bezain ezohikoak, Pekindik Shangaira eramango die, Miao eskualdeko arroz-soroetatik igaroz. Baina, bikotean bidaiatzea ez da beti hain erraza izaten… eta arazoa da ez dagoela gidarik nola egin behar den azaltzen duena. Batez ere espioi txinatar temati batzuk azaltzen direnean edota treneko begiratzaile marmarti bat agertzen denean guztia korapilatzeko…

 

Parrapean 2015 laburpena

Urriaren 24tik urriaren 31ra, Parrapean Komiki Egunak  Bilboko Begoña auzoan ospatu ziran.  Hitzaldiak, tailerrak, mahai-inguruak, Komiki tailerrak, Parrapean komiki txapelketa, liburu-aurkezpenak, euskal komikien bigarren azoka, erakusketak…  Post bakar batean dena laburbiltzea ez da batere lan erraza.  Horretarako argitaratu da beherago daukazuen bideoa.

Bereziki polita Gregorio Muro Harrietek “Joseph Camino” saria jaso zuen unea. Komikigintzan izandako ibilbide luzea aintzat hartuta, saria jasotzeaz aparte, berari eskainiak izan ziran jardunaldietako hainbat ekitaldi. Bere ibilbide profesionala azalduz  erakusketa bat, Justin Hiriart-en berrargitaratzearen aurkezpena eta bere animazio filmeen emanaldiak.IMG_20151031_121336


Komiki eta gidoigile emankorra izan zen Harriet, 80ko hamarkadan
euskarazko komiki ugari egin zituen, batez ere Habeko Mik-en eta Erein argitaletxean: Justin Hiriart, Sorgin seinalea, Eguzkiaren izerdia eta Simon Besaluze sailak, Ion eta Mirka, Hontza, Hermes, Indianoa… Lan horietako asko hizkuntza anitzetan argitaratu ziren eta nazioarteko sari ugari irabazi zituzten. Animazioan eta zineman ere arituko zen gerora, gidoigile eta zuzendari.

Derrigorrez aipatu behar dugun ekitaldia “Trapuak IMG_20151031_195033Kakoan”, urriaren 31an, Santutxuko Udaltegian Performance baten erara uztartu zituena literatura, komikia eta musika. Zuzenean egin zituzten Mikel Mardonesek eta Asisko Urmenetak euren irudiak. Inun kantariaren musika lagundurik, Lutxo Egiak eraman zuen aurrera ekitaldia Arturo Campion, Gabriel Aresti eta Juan Antonio Moguel soka beretik lotuz.  Balorazioa: Chapeau!! 

IMG_20151031_204043

Trapuak kakoan: Inun, Asisko Urmeneta, Mikel Mardones eta Lutxo Egia

Parrapean komiki egunak: lehen erakusketak martxan

unnamedParrapean-Komiki Egunak euskal komikian espezializatutako Bilboko jaialdia da. Erakusketa birekin hasi da ekimen komikizalea, Harriet: komikiaren adorea erakusketarekin Begoñako liburutegian, eta baita bigarren erakusketa batekin: Marika Vila, emakume ahotsa. Estereotipoak apurtzen. Begoña auzoko udaltegian dago ikusgai.

Halere, komiki-jaialdiaren egituratuaren eduki nagusiak urriaren 24tik 31ra bitarte egingo dira. Horrekin  batera, jaialdiak eman ohi duen Joseph Camino ohorezko saria Gregorio Murok jasoko du. “Egin duen lan handiaren aintzatespen gisa, 80ko hamarkadan euskal komikiaren g20151019_132935arai goreneko egile azpimarragarrienetakoa izan baitzen”.

Egitarauaren harira, zenbait ekitaldi azpimarratuko ditugu: Korsarioen Ostatua (Dani Fano eta Guillermo Gonzalez) komikiaren aurkezpena; Gabriel Aresti: BioGrafikoa (Adur Larrea) komiki-lanaren aurkezpena; Komikiak sortzen izenburuko tailerrak; emakumeen eta komikiaren arteko harremanari buruzko mahai-ingurua; Euskal Komikien Azoka…

Gogoratu ekitaldi guztiak Begoña eta Santutxu auzoetako udaltegietan egingo direla.

 

Irudientan Harriet: Komikiaren adorea eta Marika Vila, emakume ahotsa erakusketen irudiak.